İcra Takibine İtiraz ve Masrafların Hukuki Durumu
İlamsız icra takibinde borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi, takibi kendiliğinden durdurur. İcra ve İflas Kanunu uyarınca takibin durması üzerine alacaklı, alacağını tahsil edebilmek için takibe devam etmek zorundadır. Bu aşamada alacaklının karşısına iki temel yol çıkar: İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açmak veya genel mahkemelerde itirazın iptali davası açmak. Takip başlatılırken ödenen başvurma harcı, peşin harç ve tebligat giderleri ile sonrasında açılacak davada ödenen tüm masrafların borçludan nasıl tahsil edileceği, takibin ve yargılamanın seyrine doğrudan bağlıdır.
Alacaklı, icra takibini başlatırken devlet tarafından belirlenen resmi masrafları peşinen yatırmakla yükümlüdür. Borçlu borca veya imzaya itiraz ettiğinde, alacaklının ilk aşamada yaptığı bu harcamalar borçlu üzerinde kalmaz; geçici olarak alacaklının cebinden çıkmış olur. Takibe devam edilmesi halinde, mahkemece verilecek kararla bu giderlerin tamamı yargılama gideri kapsamında değerlendirilerek haksız çıkan borçluya yükletilir.
Takip Başlangıcında Ödenen Harç ve Gider Avansı Kalemleri
Bir icra takibi başlatılırken alacaklının ödemesi gereken sabit ve nispi kalemler bulunmaktadır. Bu masraflar, icra dairesi veznesine yatırılarak takip dosyasına işlenir. Takibin durması halinde bu kalemlerin akıbeti şu şekildedir:
- Başvurma Harcı: İcra takibi açılırken ödenmesi zorunlu maktu harçtır. Harçlar Kanunu kapsamında 2026 yılı için asliye mahkemeleri düzeyindeki başvurma harcı 732 TL olarak uygulanırken, sulh mahkemeleri düzeyindeki başvurma harcı ise 335,20 TL tutarındadır.
- Peşin Harç: Takip konusu alacağın miktarı üzerinden hesaplanır. Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) uyarınca nispi karar ve ilam harcı binde 68,31 olup, bunun %25 oranındaki kısmı takip açılışında peşin harç olarak tahsil edilir. Olüm veya cismani zarar sebebiyle açılan takiplerde ise peşin harç oranı %5 olarak uygulanmaktadır.
- Vekalet Harcı ve Pulu: Takip avukat aracılığıyla yürütülüyorsa, 2026 yılı tarifelerine göre 104 TL vekalet harcı ve 164 TL vekalet pulu dosyaya eklenir.
- Tebligat ve Posta Giderleri: HMK Gider Avansı Tarifesi uyarınca PTT normal tebligat ücreti 265 TL olarak uygulanmaktadır. Tarifeye göre taraf başına 5 tebligat hesabı ve diğer iş ve işlemler için ödenen 530 TL gider avansı kalemi takip dosyasının ilk masraflarını oluşturur.
Takibe Devam Edilmesi Halinde Harçların Mahsubu
Borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında alacaklı, icra takibini başlatırken ödediği peşin harcı dava harcından mahsup ettirme hakkına sahiptir. Dava açılırken mahkeme veznesine tekrar tam peşin harç yatırılmaz. İcra takibinde ödenmiş olan %25 oranındaki peşin harç, açılan davadaki peşin harç yükümlülüğünden düşülür.
Söz konusu mahsup işleminin eksiksiz yapılabilmesi için dava dilekçesine icra dosyası peşin harç alındı makbuzunun eklenmesi veya icra dosyasının fiziki/elektronik olarak mahkemeye sunulması gerekir. Bu kural, alacaklının aynı alacak için mükerrer harç ödemesini engeller. Detaylı harç oranlarını değerlendirmek için harç hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.
Dava açma aşamasında ödenecek harç ve avansların belirlenmesi, dava türüne göre değişiklik gösterir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye İtirazın İptali Davasında Harç ve Mahsup Kuralları başlıklı incelememizden ulaşabilirsiniz.
Dava Sürecinde Ödenen Yargılama Giderlerinin Tahsili
İtirazın iptali veya itirazın kaldırılması davası sonucunda mahkeme alacaklıyı haklı bulursa, takibin devamına karar verir. HMK m.326 uyarınca, kanunda belirtilen haller dışında, yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan tahsil olunur. Mahkeme kararının hüküm fıkrasında, alacaklının icra takibinde ve dava aşamasında yaptığı tüm giderler kalem kalem belirtilir.
Mahkemenin alacaklı lehine hükmettiği ve borçludan tahsiline karar verdiği giderler şunlardır:
- İcra takibi başlatılırken ödenen başvurma harcı, peşin harç ve tebligat masrafları.
- Dava açılırken ödenen dava başvurma harcı ve eksik kalan karar-ilam harcı.
- Dava sürecinde yapılan bilirkişi incelemesi, keşif ve tebligat giderleri. HMK tarifesine göre 2026 yılı için keşif harcı 5.188 TL, celse harcı ise binde 2,27 olarak uygulanır.
- Davada yatırılan ek gider avansı ödemeleri. Eksiksiz bir avans hesabı yapmak için gider avansı hesaplama aracımızı inceleyebilirsiniz.
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca mahkemece alacaklı lehine takdir edilen vekalet ücreti.
Borçlu davanın reddini sağlarsa veya alacaklı davasını haksız şekilde kaybederse, icra takibinde ödenen masraflar alacaklının üzerinde kalacağı gibi, borçlunun yargılama sürecinde yaptığı masraflar da alacaklıya yükletilir.
Alacak miktarının netleşmediği durumlarda izlenecek harç ve gider yöntemleri için Belirsiz Alacak Davasında Harç Tamamlama Süreci yazımızı okuyabilirsiniz.
Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar ve Usul Hataları
İcra takibine itiraz edildikten sonra ödenen masrafların borçludan tahsil edilebilmesi için uygulayıcıların ve alacaklıların birtakım usul kurallarına titizlikle uyması gerekmektedir. Aksatılan usuli işlemler, haklı olunan bir davada dahi masrafların geri alınmasını imkansız hale getirebilir.
Sık yapılan usul hataları ve dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
- Hak Düşürücü Sürelere Uymamak: İtirazın iptali davası, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. İtirazın kaldırılması davası ise tebliğden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinde açılmalıdır. Bu sürelerin geçirilmesi halinde takip hukuken düşer ve ödenen icra masrafları borçluya yükletilemez.
- Gider Avansını Tamamlamamak: HMK m.114/1-g maddesi uyarınca gider avansı dava şartıdır. Mahkemece verilen kesin süre içinde tebligat ve diğer masraflar için eksik gider avansı tamamlanmazsa dava usulden reddedilir. Gider avansının eksik yatırılması sebebiyle davanın reddedilmesi halinde ödenen tüm harç ve masraflar alacaklı üzerinde kalır.
- Harç Mahsubunu Talep Etmemek: Dava dilekçesinde icra dosyasında ödenen peşin harcın mahsup edilmesi açıkça istenmediğinde, vezne tarafından tekrar tam peşin harç alınabilir. Her ne kadar mahkemece resen gözetilmesi gerekse de uygulamada bu durum takipsizlik nedeniyle fazla harç ödenmesine yol açmaktadır.
- İcra Dosyasına Mahkeme Kararını Sunmamak: İtirazın iptali davası kazanıldıktan sonra, mahkeme ilamının ve kesinleşme şerhinin (veya icranın devamını sağlayan derkenarın) icra dosyasına sunulması gerekir. İcra müdürü kararı inceleyerek mahkemece hükmedilen yargılama giderlerini ve vekalet ücretini borçlunun dosya hesabına borç olarak ekler.
Mahkemeye sunulacak dava dilekçelerinin ve itirazın iptali taleplerinin hukuki standartlara uygun olarak hazırlanması usuli kayıpları engeller. Bu aşamada yetkin bir dilekçe ve sözleşme hazırlama sürecinin yürütülmesi büyük önem taşır.
Dava açılışında eksik yatırılan tutarların süresi içinde tamamlanmaması durumunda karşılaşılacak riski öğrenmek için Eksik Harç me Gider Avansı Tamamlama Süresi Kaç Gündür? rehberimize göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İtiraz eden borçlu takipten vazgeçerse masrafları öder mi?
Borçlu, icra dosyasına yaptığı itirazı geri alacak olursa veya borcu icra dosyasına öderse, icra müdürlüğü borçluya çıkarılan ödeme emrindeki tüm harç ve masraf kalemlerini dosya hesabına dahil eder. Borçlu, alacaklının takip açarken yaptığı başvurma harcı, peşin harç ve tebligat giderlerini ödemekle yükümlü olur.
Dava açmadan borçludan icra masrafları istenebilir mi?
Borçlu takibe itiraz ettiği an takip durur. Takip durduğu için borçluya icra dairesi aracılığıyla doğrudan bir haciz veya cebri icra uygulanamaz. Dolayısıyla alacaklı, mahkemeden itirazın iptali veya kaldırılması yönünde bir karar almadan borçluyu takip masraflarını ödemeye zorlayamaz.
İtirazın iptali davasında haksız çıkan borçlu tazminat öder mi?
İcra ve İflas Kanunu uyarınca, itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse, alacaklının talebi üzerine borçlu, hükmolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilir. Bu tazminat, yargılama giderlerinden ayrı olarak alacaklıya ödenir.
Harç ve masraflar güncel oranlara göre mi tahsil edilir?
Takip başlatılırken ödenen harçlar yatırıldığı tarihteki tarifeye tabidir. Dava açılırken eksik kalan karar ve ilam harcı ise davanın açıldığı ve kararın verildiği tarihteki yürürlükte olan Harçlar Kanunu Genel Tebliği oranlarına göre hesaplanır. 2026 yılı güncel tutarları için resmi tarifeler dikkate alınır.
İcra Takibinde Masraf Tahsili İçin Stratejik Adımlar
İcra takibine yapılan itiraz sonrasında ödediğiniz masrafları eksiksiz şekilde geri alabilmek için takip ve dava sürecini bir bütün olarak yönetmelisiniz. Takip açılışında banka dekontları ve icra tahsilat makbuzlarını düzenli bir şekilde arşivleyin. İtirazın tebliğ edilmesinin ardından alacağın niteliğine göre itirazın kaldırılması mı yoksa itirazın iptali davası mı açılacağını doğru belirleyin.
Açılacak davada harç mahsubunu eksiksiz talep edin ve mahkemece verilen gider avansı ara kararlarını süresi içinde yerine getirin. Dava neticesinde alınan ilamı vakit kaybetmeksizin icra dosyasına sunarak dosya hesabının yeniden yapılmasını sağlayın. Borçlunun malvarlığı üzerine konulacak hacizlerde, alacak aslının yanı sıra dosyalandırılan tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de tahsilat sırasına dahil edileceğini unutmayın.
